X

6-Liber Jurium (VI)

Liber Jurium da pag 110R a 138R

Pag 110R … 3733 – die primo Julij 1572
Cl.mus d. Dominicus Priolus Brixie Capitaneus dignissimus sedens etc. auditis partibus infrascriptis in contradictorio judicio videlicet Polino de Gazolis andatore et nomine comunis Hospi una cum d. Bartholomeo Foresto illius procuratore et d. Jobapta Cornaro massario et nomine civium bona habentium in et super territorio Hospi nec non massario dicti comunis ad exigente limitatione exponente d. Bartholomeum Odasium civem brixiensem et bona habentem super territorio Hospi huc usque recusasse et recusare nolle solvere eius portionem limitationis posita tam per … quam per comune predictum super plodijs … … assti mandati per eum impetrati a sp. d. judice datiorum nec non predicta eius possessio sit infertilis et sit/sic onerata fuerit ultra solitum ultra alia jura per eum adductapropterea petentibus non obstantibus aliquibus oppositionibus declarari debere taxam qua eum uti inobiente fieri et exequtionem qts opus sit confirmari eum beneficium sit … p.s d. Bartolomeus solvat prout etiam et alij solvant ad finem ut m.ca camera phiscalis quod citius fieri possit per totam limitatione ex una et predicto d. bartholomeo Odasio dicente dicta taxam nec confirmatam exequtionis minime fieri debere stante quod est paratus justitia parere fit sine prejudicio quemcumque tarrium(?) sed de inde causam remittit ad sp. d. Judece daciorum coram quo lis indecisa pendet tandem multis hinc inde dictis declaravit returret(?) exequtione sine prejudicio (pag 111)

Jurrium quoscumque dicti d. Bartholomei ratione eius pretensiones et ab expis liberando omni meliore modo
Antonius a Paltea noth, exemplavit

Pag 111 – … 3733 – die 15 martij 1554
cl.mus d. Marinus de caballis equites brixie capitaneus dignissimus sedens in camera sua solite audientie palatij Broletti residentie sue, auditis in contradictorio judicio partibus infrascriptis videlicet Bartholomeo de Zunijs habitante super territorio Passirani una cum sp. ill. doc. d. Lodovico Barbisono eius advocato ex una parte et ser Dominico de Saudainis nomine sui comunis Travajadi una cum d. Jo Antonio Burseno eius procuratore ex altera super imbotatore bladorum collectorum bonis dicti Bartholomei sita ut dicitur super territorio Travajadi et conducta per eum domum suam super territorio comunis Passirani ad quem discussa fuerent et in specis ante cercam datiarij et parte dicti comunis allegabati solitam fuisse servari in terra Travajadi qua blada solvat imbotatum et alia furages ubi sit sue/site bona prout per ipsum Bartholomeum bactienus/hactienus servatum fuit tandem pluribus citraque dictis et per ipsas partes allegata sententiando declaravit ipsum Bartholomeum posse conducere furages et blada ante circam ad domum habitationis sue sita ut supra et ene… comuni dascririari solvere ibi imbotatum (pag 11R) … 3734

ubi bladum in species conducuntur et si pignora facta fuissent dicta de causa eidem respectu dicti imbotatus tantum sine expensa restituatur ipsi Bartholomei salvis juribus partium reliquis omni meliore modo
Petrus Torzellus noth. coadiutor ord.s exemplavit
Jacobus Vecellius noth. et coadiutor auscultavit subscripsit et sigillavit
Jo Dobrero Donee noth. auscultavit eum alijs productis nomine comunis et hominum Passirani

Pag 111 R – … 3734 – die 10 januarij 1567
cl.mus d. Jacobus Gussonus brixie et desctrictus capitaneus dignissimus sedens etc auditis partibus infrascriptisd in contradictorio judicio videòicet Jacobo de Calino interveniente per se et fratribus indolente d’exequtione contra ipsos facta per angarias massarios Francisci de Guarnerjs in terra Hospi per duabus testis cum offeret tantummodo solvere per una testa atto quod atra datonus comuni de Calino ex una et Polino de Chiappis sindico et interveniente nomine ipsius comunis Hospi una cum d. Bartholomeo Montino noth. eius procuratore ex altera petente confirmatum (pag 112)

exequtionis predicta ac declarare dictum jacobum et fratres teneri predicti duabus testi suti colonis dicti Francisci dicta terra tanquam in ea habitantes et onus dantes in dicto comuni Hospi, et alijs pluribus rationibus et causis pro eum allegatis pluribus dictis sententiando condemnavit dictum Jacobum intervenientem ut supra ad solvendum per dictis duabus testis cum dicto comuni Hospi cum expensis omni meliore modo
Bernardinus de Carulis coadiutor ordinarius exemplavit
Jo Thurra ducalis noth auscultavit cum alijs productis nomine comunis et hominum Passirani

Pag. 112 – … 3734 – die 21 mensis Julij 1567
Quibuscumque mag.cis et cl.mis Rectoribus ac alijs quibuscumque magistratibus in inclita civitate Venetiarum quibus de nostre hostense fuerint fidem facio et attestar ego Jo Jacobus de Carinnis de Travajado noth. et deputatus territorij brixiensis qualiter in libro presentato per sp. d. Lodovicum Calinum olim nuntium mag.ce Comunitatis brixie in inclita civitate Venetiarum coram cl.mum d. presidentibus sub die 30 julij 1558 causa taxarum qua territorium receptis infra parties q Paseranum.
Cives terre asste habent de terris arratiensis (pag 112 R) … 3735
Vitibus et pratibus plodea p.: 124.8
Pro campanea livellata mag.cis d. advocatis non predictis p.: 100
Pro testis valerianis exemptis de annaticis p.: 37
Comitatenses habeat de terris aratieris et vitatis p.: 389
Pro inventione facta per d. Alou.m Rotingum de aratieris et vitatis p.: 126
Pro campanea repta /recepta de pluri … sstum p.: 73
Ecclesiastici habeant de terris arratieris et vitatis p.: 226
Pro bonis civitatis p.: 20
Totale p.: 2219

Hospitalettum
Cives terre sste habenty de terris aratoriis et prativis p.: 1089
Civitatenses habent de terris aratoriis vitatis et prativis p.: 683
Pro invenctione facta per d. Aou,Maria Rotingum de totum de terris aratieris et vitatis p.: 36
Ecclesiastici habent de terris arratoris et vitatis et pratvis p.: 188
Totale p.: 2016 (pag 113)

Ego Jo Franciscus fg d. Alexandri de Carinis de Travajado et ibidem habitans ac deputatus territoris Brixiensis fideliter extrassi sstas partitas ex quodam libro recepto in domo territorii brixiensis de verbo ad verbum ut supra facent et ideo in fidem meorum/messerorum per/promissorum me subscripsi signo meo solito et consueto apposito etc.
Nos Sebastianus Emilianus per ill.mo ducali dominio Venetiarum et Brixiensis et districtus capitaneus q b g quod ecce.mis magistratibus ac jusdicentibus presentes inspecturis fidem facimus et attestamur sstum ser Jo jacobum de carinis fuisse et esse publicum legalem et autenticum noth.m dicte terre Travajadi cuius scripturis et instrumentis publicis hic plena fides adhibet merito ubique adhibenda est in quorum fidem etc.
Brixie die 21 Februarij 1567
Bernarinus de Carulis coadiutor ordinarius mandato ss.t
Jo Thurra ducali noth. auscultavit cum alijs productis nomine comunis et hominum Passirani

Pag 113 R … 3736 – die 26 julij 1559
Cl.mus d. Petrus Mauroceno brixie capitaneus dignissimus sedens in salotto magno solite sue audientie. Auditis d. Leandro Ruscono syndico et d. Bernardino Martinengo deputato comunis et hominum terre Clararum per dictis hominibus intervenientibus una cum sp. doctyor d. Jo Francisco Scaramuzza et Paulo Soncino suis advocattis indolentibus quod dictum(?) per cl.mum d. capitaneum declaratum prout ordinatum fuerit assima bonorum fieri debere inter comune et homines terre Clararum per duos cives habentes bona in dicta terra et territorio et alias personas ecclesias pro taxis molitum ill.mi dominij nostri venetiarum compitium in jam electi fuerint defraudati per dictum comune per duos cives ad dictum estimum conficendum videlicet quemquem pro parte dicti comunis et alij quemque pro parte presente dictorum civium quibus mandatrum fuit in impositu fuit pena ducatorum centum con libros/contibus mb.ti parte predicti cl.mi d. capitanei qui in ter/ser dicti quindecim nisi … impediti fuerint impedimento ferisse deberent dictum estimum videtur tamen dictos deputatos per cl.mos dd. Cives elistos subterfungere confectionem dicti estimi variarum et diversas contrones interponendo pr.o Antonio omnia bona qua possident dicti cives in dicta terra et territorio Clararum sint ponenda in dicto estimo an vero sint recipienda illa bona quorum fructus conducuntur ad alias terras brixianas 2° an bona qua possident dicti cives et quos sunt obligata perpetuo comuni predicto ad omnes et quascumque angarias occurentes in dicto comuni sint ponenda in estimo ipsis civibus qui ea possident Antonio vero in estimo comunis cur sint obligata 3° an bona qua possident cives acquisita a singularibus personis dicti comunis quovis(?) ac pacto cives habent obligatas ad solvendum angarias usque ad estimum novum – conficiendum in ea civitatem ibidem per territorium debent poni in estimo ipsis civibus an vero illis personis particularibus a quibus bona ipsa acquisiverunt 4° an livella qua civesi psi exigunt a comitatensibus super bonis quo possident comitatenses debeant poni in estimo exigentibus in detralvi solventibus et an vero non quas omnes qones dicti deputati interponunt ad disfecundas confetionato dicti estimi pro ut supra numquam fiat dictum estimum ne cives coguntur solvere suas contingentem portiones dictorum taxarum que portio esse dimodiam per ultra omnium taxent spectantium solvere dicta terra quia possident tamtum bonorum connombitatem et forsan maiorem quantam possident homines dicti comunis … ab initio imbotationis huius oneris taxarum usque nunc predicti cives noluerint solvere … nisi pro sexta parte (pag 114 R) … 3737

Dictarum taxarum et hoc medio indirecto astricti fuerint pauperes homines dicti comunis ad solvendum id quod ipsis civibus spectabat solvere pro dictis taxis in annis centum et ultra contra omne juris et aequitatis debitu/Anna Maria qua quidem promessa questiones non possunt nec debent impedire confectionem dicti estimi cum manifesti juris sit dicta omnia bona situata in terra et territorio Clararum estimanda fore et ad estimum pressorona promen.a absque ulla detractione pro fructibus qui (ut dicitur) conducuntur ad alias terra brixiane et livella quam debentur sub alijquibus ex dictis bonis detrahenda esse solventibus et ponenda in estimo exigentibus ea stamre portionis et stautorum brixie ac stantibus …/consilis comunis Clararum et privilegijs ei indrotis/inductis et confirmatis per ser.mum dominium nostrum in predicta adeptione dominij ac stante privilegio agro brixiano comesso per prelibatum ser.mo dominio stantibus quoque promissionibus factis per dictum territorum brixiensis et quam pluribus scriptis et lordicorturis in hac materia latis per cl.mos dd. Rectores brixie confirmatis et approbatis quibus dispositum est bona il loco ubi sita sunt estimata esse et denique promesse que in estimo generalis facte inter civitatem et territorio de anno (pag 115)

1548 pro taxis comparticularis dicta omnia bona sita super dicto territorio Clararum posita fuere in estimo dicta terra absque ulla detractione pro fructibus qui (cum dicitur) alio conducuntur et sic dicta omnia bona absque detractione aliqua dant onus dicto comuni et ob id contribuere debent cum dicta terra ad solutionem dictarum taxarum et consequenter extimata ut supra non obstante quod in conficendo dicto estimo generali inter civitatem et territorium ordinatum fuisse videatur quia/quod bona deberent estimari in loco ad quem fructus conducantur non autem ubi bona sita sint. Item hoc non fuit oberustrum (?) contra terra de Clarijs qua non consenti dicta ordinationi tamquam contraris privilegijs et contrastis suis per prelibatum serenissimum dominium confirmatis ut supra eum/cum protebundum fuerit deputatis tunc electis ad faciendum dictum estimum qui non deberent derogare in aliquo juribus et privilegijs dicti comunis sed quod dicta privilegia et nova … deberent atra … ut supra de ipsa proteolutione potest publico ministro rogato per … spazio vuoto … noth. die 14 latij 1547 et qua protestatio suam/fuit sortita fuit effectum quia dicitur/dicti
…
Fino a pag 121 R – … 3744 a metà

Pag 121 R – … 3744 – die 22 decembris 1563
Pro comuni Milzani circa taxas
cl.mus d. Hieronimus venerio brixie capitaneus …
fino a pag 122 a meta pag

pag 122 da metà pag – 3744 – die 8 augusti 1565 (Coccalio)
senza intestazione – Cl.mus Hieronimus Maurocenus brixie et districtus capitaneus
Fino a pag 124 in fondo … 3747

Pag 125 – … 3747 – die 18 decembris 1573
Senza intestazione – Cl.mus d. Gabriel Emo brixie et districtus capitaneus dignissimus sedens etc. auditis in contradictorio judicio in longissimis disputationibus partibus infrascriptis videlicet ser Bapta de Caijs et ser Bernardino a Turre syndicis et intervenientibus nomine comunis et hominum terre Hospi una cum magnifico et ecc.mo ill. doctor d. Lodovico Barbisono advocatto et egr. d. Bartholomeo Foresto procuratore presentibus exequtionem ab eius cl.ma dominatione impetratam per comuni predictum Hospi contra Joseph de Zanis habitatore in loco Odasiis et Mapheum de Chiappis et nunc eius herede nec non ser Bernardum de Zonis habitatore in loco Grasselle omnes colonos rev.di d. David de Odasijs pro limitationis et pro omnibus alijs angarijs in dicto comuni Hospi occurrentibus pro rebus mobilibus et colonatum dictorum colonorum per eius cl.mam dominationem confirmari exequtionem contra eosdem impetratam per comune Passirani et comuni Travajadi revocari et intervenientes per dictis comunibus Passirani et Travajadi in expensis condemnari pluribus rationibus et causis in voce coram eius clarissima dominatione amplissimes deductes et maxime quia loca et habitationes predicti Hodasie et Graselle sunt de et super territorio Hospi et cum eo incortporati (pag 125 R) … 3748

quod apertissime demonstratur primo quia dicta loca et habitationes dictorum locorum sunt intra miliare a terra Hospi demenendo per rectam lineam a finibus dicti terre Hospi quo fit ut dicantur extra territorio Hospi et de corpore Hospi cum territorium et corpus Hospi circumscriptum et terminandum sit finibus unius miliaris circum citra ipsius terre Hospi confinia ut patet sententia cl.mi d. Sebastiani Venerij 12 martij et 16 eiusdem 1562, item sententia cl.mi Superantij 21 januarij 1563, item sententia cl.mi d. Priuli 28 januarij 1572 et quam plurimis alijs sententijs clarissimorum dominorum capitaneorum quibus declaratus fuit habentes res/habitatores intra miliare contribuere debere cum comuni predicto Hospi tamquam incorporatos et de corpore dicti territorij.
Secondo hoc expresse decisum et terminatus fuit sententia Mauroceni 21 maij 1566 laudata cunctis suffragijs in ecc.mo Collegio X Sapientium 18 junij 1572 qua rev.dus d. David de Odasius et d. Bartholomeus Odasius ecc.ens d. Hieronimus de Beatis de Gardono, d. Usupinus et Evangelista fratres de Usupinis quamvis haberent eorum curtiva et habitationes prium/nec non colonorum suorum extra terra Hospi quae tamen erant intra miliare (pag 126)

et sic de corpore dicti terre condemnati fuerunt ad contribuendum cum comune et hominibus terre Hospi et alijs civibus pro imbotatu tamen fructuum et proventium eorum possessionum cum reservatione jurium ubique partium/parti in reliquis in cuius sententia exequtionis dictus rev.dus d. David absquem aliqua exceptione solvit imbotatum fructuum et proventium suorum qui conducuntur ad dicta loca Odasijs et Grassellis cum comune Hospi tamquam quod dicta loca sint intra miliare et de corpore Hospi cum nihil aliud intra easdem partes nempe comune Hospi ex una, et comune Passirani et dictos quinque cives ex altera in illo judicio coram cl.mo Mauroceno tractatus fuit ut legitur in longissimis extensionibus dicte sententie et si itaque rev.dus d. David Odasius dominus (patronus) dictorum locorum et habitationem in quibus etiam dicti cives coloni habitant pro imbotatu fructum possessionum suorum ad dictas habitationes conducuntur cum dicto comune Hospi conferre condemnatus est et confert non alia ratione quam qua dicta loca sunt super territorio Hospi cum imbotatus non solvatur abiti quam in loco (pag 126 R) … 3749

in quo conducuntur recondantur et repperiuntur bona imbotanda negari non potest quia eadem ratione eiusdem rev. d. David Odasij coloni predicti condemnandi sint tam por imbotatu et reliquo limitationis quam pro omnibus alijs angarijs pro testis et mobilibus currentibus cum dicto comune Hospi conferre cum clarum sit et in voce tam ordinibus territorij quam legibus ill.mi dominij et/per confessione adversariorum demostratum sit dictas omnes angarias solvendas eo comune in cuius territorio quod habitant preterea si domus cum dicto comuni Hospi solvexerint et solvit cum non cum eodem et servus solvere dicitur alias si quam plura ab servanda et quidem maxima sequerentur … servus ser Marci domino suo aliud quam habitantes in eodem loco duxisse/duxso cum … censire/…, item aliud quod contra ordines territorij et ill.mi dominij et consuetudinem pro …/perpetuo in hoc territorio servata quis conferre pro imbotatu testis et mobilibus cum alio comune quam cum eo super eius territorio habitant. et hec/Nec predictas obstant quod per adversarios comunis Passirani deductis dictos colonos debere conferre cum comuni Hospi sed cum comune Passirani cum dicta loca et homines sint super territorio Passirani allegatam sententiam arbitramentatis tam quam comune Travajadi et (pag 127)

comune Passirani de juribus inter dicta duo comunia presentibus ut ipsi erunt quam pluribus de terra Hospi 9 januarij 1437 in transactionem intra eadem comunia 25 junii 1549 ex quibus dicunt probare terra Hospi nullum habere territorium cum a sero in ultimis domibus dicte terre confinent Cazagum, a monte a mane et a meridie usque ad confinia Travajadi adsit comune Passirani propre que confinia Travajadi ad finem/adsint dicta loca et curtivum Odasijs et Grassellis et sit non possessiones dici esse super territorio Hospi in qua/quo nullum in territorium tam etiam quia ex tenore dicte sententie 1437 eo usque et/se pretendit comune Passirani sed in quam sententiam sepius ita iudicatum fuisse affermantur supra loca omnia et curtiva exentata ex corpus terre Hospi non esse super territorio Hospi sed super territorio Passirani, idque probari processu et sententiam judicis datiorum lata ad favorem Usupinorum contra daciarum Hospi 4 novembris 1519 laudata per cl.mum tunc capitaneum 16 eiusdem mensis quo/qua absoluti fuere Usupini tamquam habitatores super territorio comuni Passirani quamvis eorum habitatio non esset longe a corpore terre Hospi prapitia XI qui etiam Usupini cum eorum colono absoluti fuere eadem ratione a daciario eiusdem terre Hospi 13 martij 1521, item 24 octobris 1554 (pag 127 R) … 3750

Item alia sententia cl.mi capitanei 28 septembris 1523 ad favorem coloni Usupinorum pro testis et mobilibus fundata eadem ratione qua eius curtivum et habitatio erant super territorio Passirani, Item alia sententia in eadem materia 2 decembris 1523, Item alia sententia ad favorem coloni Usupinorum 23 octobris 1532.
Quibus omnibus sententijs supponit dictuym curtivum Usupinorum tyamquam exixtens extra corpus terre Hospi esse super territorio Passirani cum terra Hospiterritorium non habeat/habent et propterea habitatores in dicto curtivo sive dominos sive colonos conferre debere cum comune Passirani et non semper servatus fuisse. Quod si hoc decisum et sententiatum fuit in Usupinis et eorum colonis quorum curtivum est prope terram Hospi et pene incorporatum cum ipsa terra quam magis hoc dicendum est in colonis rev.di domini Odasij quorum curtiva tam longe distant a dicta terra Hospi et quod coloni semper contribuerunt cum comune Passirani et numquam cum comune Hospi. His non/in omnibus videtur quam sententia illa 1437 inter duo comunia Passirani et Travajadi sine interventu comune Hospi cum omnibus sententijs et alijs inde sequtis non relevant comune Passirani et minus comune Travajadi in presenti casu quia hic non tractatur de finibus inter (pag 128)

Comune Travajadi et comune Passirani sed de solutione angariarum fienda cum comune Hospi per habitationes/habitantes in predictis locijs Odasijs et Grassellis tamquam quod sunt de corpora dicti comuni terre Hospi qua in re si attenderent dicta sententia 1437 cum inde sequntis super quas dicta terra Hospi esset sine territorio et quas curtiva exixtentia extra corpus Hospi et in eis habitantis non rati ligiuntur(?) de Hospi sed de Passirano ut alijs terris circumvicinis sequerentur qua dicta terra Hospi non habere contribuentes et sic non contribuerunt comune nec inter coram territorij cum incom..tur sed cum pons et portio comunis Passirani cum territorium Passirani. Sed in dictam sententiam comprehendet etiam dictam terram Hospi quod valde utile foret comuni Hospi si sub umbra et clipeo Passirani se tueri posset nec cum/eam ancasse/cineasse fuisset supplicare ab ill.mo dominio limitationem et per ea libras mille cinquemcentum trentaotto prout solvit ne per talea ducali subsidio taleono sanguis et omnibus alijs oneribus scalibus/icalibus personalibus et maxime /inceptis comune Hospi particuliter gravatus esse sed subnocere comune Passirani nihil nec possit(?) quod per limitatione solverit cum comune Passirani amplissimum territorium habens (pag 128 R) … 3751

Solvat solum libras cinquecento et per alijs oneribus multo minus solveret cum nunc/tunc servatur fore contribuere cum dictum comune Passirani, ut constat pollicijs inter camera coram eius m.ca dominatione nostra/lectas et quod sententia illa 1437 cum sequuntis impetrati casu contributos non rivelet/retenet comune Passirani patiz(?) dicta sententia cl.mi Sebastiani Venerij 12 martij 1562 in qua cum ea agetur inter comune Passirani ex una et comune Hospi ex altera ratione contributionis hinde per colonos Usupinorum et Odasij ecc.tis Bondoni et aliorum civium habentium curtiva et habitationes extra terra Hospi et ad favorem dictum comunis Passirani allegarentur dicta sententiam 1437 cum dictam transactione 1549 et cum omnibus alijs sententijs secundum/contra commemoratur (?) in consuetudinem possessio comunis Passirani. Attum his non obstantibus dicti coloni condemnati fuere contribuere cum comune Hospi et non cum comune Passirani. Attum quod erant intra miliare que sententia non fuit appellata sed exequunta nec hin/huic sententia aduptam fuit/est per adevrsarios deductis eam s. non sempliciter absoluti decidere omnes habitatores intra miliare contribuere debere (pag 129)

cum comune Hospi sed eos qui sunt de comune Hospi et dant onus dicto comune et qui relictis domibus antiquis his/inter Hopsi et novis constructus ex corpus dicte terre intra miliare eo habitant se conferunt in fraudere comunis Hospi ne s. cu meo conferant ex quod dicta sententia sic etiam impetrata et exequunta fuit, non si in habitationibus eisdem et eorum detto esse(?) civium fuerunt alij coloni non exstis de comune Hospi sed forenses non dantes onus dicto comuni nec qui reliquerint domos antiquas terre Hospi ex alias novas edificaverint ut in eis habitaverint in(?) iuxta sententiam Venerij arguendo a contrario sensu absoluti fuerunt a contributione comunis Hospi et condemnati contribuere cum comune Passirani ut legitur in sententia cl.mi Superantij 16 decembris 1562 et sententia cl.mi d. mauroceni 19 februarij 1565 nam rendetur negari non posse quam per sententiam illam cl.mi Venerij 12 eiusdem mensis et 16 cum eodem 1562 sint statuti (pag 129 R) … 3752

termini et fundus(?) territorij comunis Hospi previus s. miliaris ut supra terram ipsam Hospi sententia illa aboleta et annullata fuit circa/citra omnibus inde sequutis ut supra allegatis et quamvis in casu dicte sententie Venerijs coloni illi haberent/darent qualitatis illas supra allegatarum et cl.mus Superantius nec non cl.mus maurocenus in quibus sententijs re non satis est sins/suis cl.mis dominationibus demonstrata id deadisse videntur quod adversariis affermant a quibus sententijs appellatum extitit attam de re melius et justius perspicta per eundem cl.mum Maurocenum et alios eius successores cognitum fuit idem juris esse et idem decidentur fore etiam si coloni dictorum civium habentium eorum habitationes extra terram Hopsi intra tamen miliare non sunt de comuni Hospi nec eodem onus dent nec sedis antiquas dicte terre reliquiverint sed sint forenses prout de Passirani vel Cazago ut supra/vel Bornato quia habitantes intra miliare (pag 130)

ut patet sententia eiusdem cl.mi Mauroceni 15 octobris 1565 et alia sententia cl.mi Gussoni 8 novembris 1566 et alia cl.mi Priuli 20 (28) januarij 1572 idque optima ratione decisum et ita eos quantus sdit cum utroque causa eadem ratione miliare si n. distinctio adversariorum supra posita per aderet/cederet domini/damni laborationum predictarum relictis colonis originarijs dicte terre Hospi … conducere colonos forenses et sic comune Hospi dictis colonatum fraudere etc et carerer proprijs colonis zone/terre sub qui non bonis possessiones colendas super territorio Hospi alio accedere cogerentur usque /neque ita/… comune Hospi sine territorio et sine contribuentibus non oneribus gravatus remaneret et succedente epit (?) dictaterra Hospi inhabitabilis reddentur propterea si eronea distinctio adversariorum procederet sequeretur quod in comune Hospi melioris essent conditiones forenses quam terrerij et originarij cum originarij in dictis locis habitantes soluxerunt cum comune Hospi (pag 130 R) … 3753

forenses autem non. Non obstat etiam quod prediuctos colonos Odasij et Grasselle solvere etiam contribuere cum comuni de Passirano nilnonadndum essequa rendetur 1°/… hoc non constare 2° hoc minime considerari fore sed Antonio dicti coloni habitant intra miliare demetuntur a finibus terre Hospi nam si intra duum/omnem miliare habitant duorum/… habitare super territorio Hospi et pro consequens cu meo conferre debere non obstante quod cu meo nunquam contribuherent quod clare acusa/deasum apparet in quocumque illis colonatibus de quibus in (omnibus) allegatis sententijs 12 et 16 martij 1562 et 21 februarij 1563 et 28 januarij 1572 etquod hoc solum attendendum sit/sic Antonio habitant intra miliare et quod non sint de comuni Hospi non dent ei onus nec soliti sint/sunt cu meo contribuhere sed cum comuni Passirani apertissime decisum est dicta sententia Maurocena 21 januarij 1568 laudata cunctis suffragijs in ecc.mo Collegio X sapientium in qua quia quo dilli (pag 131)

cives inter quos adest rev.dus d. David Odasius non solitus contribuhere nec imbotatum solvere cum comuni Hospi quamvis sententijs supra allegatis et alijs absoluti adanario imbotatus dicti comunis Hospi nec exentis de dicto comune nec ei onus dantes cum sint cives qui cu meo non contribuerunt sed cum civitate atto non condemnati fuere ad solvendum imbotatum cum comune Hospi nulla alia predicta ratione nisi quia cognitum est dicta loca et habitationes dictarum suarum possesionum esse intra miliare et per consequens etiam de corpore et territorio dicte terre Hospi que cum ita sint cur non idem dicere est de colonis dictorum locorum et dictorum dominorum ut .s. et ipsi teneantur cum comune Hospi contribuere et non cum comune Passirani vel Travajadi. Nec obstat etiam quod dicti adversarij cavillosi circa/contra dictam sententiam Maurocena preferunt tam/eam .s. pro se facere quia cum comune Hospi petisset nedum … quemque (pag 131 R) … 3754

onus sed etiam eorum colonos condemnari debere ad contribuere cum ipso comune Hospi et nedum pro limitatione se etiam pro omnibus alijs angarijs et dicta sententia solum condemnavit cives predictos vir…/invece eorum colonos absolvisse et cum condemnavit pro imbotatu tum/ vir pro predictis alijs anagrijs absolvisse respondentur .n. cavillationem hanc facillime tolli tum/eum ex lectura sententie in qua ultra dictos cives et altera imbotatas/Usupini intra partium reservantur eum cum/et ex lectura extensionum dicte sententie in quibus non semel em… sed bis per per adversarijs protestant quod in illo judicio non tractabantur nisi de contributione fuenda/facenda vel non funda per cives predictos non autem per eorum colonos. Item de contributionum et limitationis tam non autem aliarum angariarum et ob id proindemus(?) ille judex intendens solvere questionem coram eo tunc predictos decidere inter dictos quinque cives et comune Passirani ex una et comuni Hospi ex altera (pag 132)

condemnavit dictos cives solvere pro imbotatu non autem pro reliquo limitationis et liarum angariarum quia cives sunt propterea/… cum dicto comune ultra imbotatum contribuere non tenentur ideo autem non condemnavit colonos etiam quia citationes fuerunt non in dicto judicio comparverunt tum et qua protestatio adversariorum stabat prout de colonis nec alijs angarijs sed de limitationis tam pro dictos cives solvenda tractantur eaque propter jura partium reservavit. Nec etiam obstat quod dicti adversarij rendent asserte sententie assernt aliam inesse rationem colonorum et aliorum dominorum dictorum locorum et ideo duxsu dictus statuentesse dominos nec ideo in dicta sententia condemnatos fuisse qua reliquerunt domos antiquas quas habebant in terra Hospi et novas construxerunt ex corpus dicte terre eorum … colonos cum forenses sint non reliquisse domos antiquas dicte terre cum millas ibi unque … Nam rendetur quod quantus etiam eo fuisse et dicte sententie ratio (pag 132R) … 3755

illa comprehenderet etiam colonos dictorum locorum nam si cives domos antiquas non reliquissent exixtentes in corpore dicte terre utique etiam coloni in cis habitantur sive forenses sive terrigens solvissent dictas omnes angarias cum comune Hospi. Propterea rendent falsum esse dictos cives hac ratione condemnatos esse qua falsum est quod dicti cives derelinquerint domos antiquas et novas edificaverint cum ecc.ens Odasius et d. bartholomeus Odasius et freres de Usupinis numquam domos aliquas habentes in corpore dicte terre et predictus rev.dus d. David domos habuit in dicta terra eas non dereliquit quinimo eas habere et tenere sed et/iam has ex corpus dicte terre in loco Odasijs et Grasselle haberent et habent. Unde eis imputari non potuit quod domos antiquas derelinquerint sed ea sola ratione condemnati fuere ipsi cives quia cognitur/m est dicta esse de territorio et corpore dicte terre Hospi tamquam exixtentia intra miliare a finibus dicte terre minus obstat quod falsum et (pag 133)

dicitur ideo dum rev.dus d. David in dicta sententia condemnatus fuisse quia fructus conducebat et conducit ad domos terre Hospi que non cessat in colonis Odasijs et Grasselle qu non conducunt frucrtus possessionum ad terram Hospi sed eos conducunt et conservant in dictis locis Grasselle et Odasijs quia rendent/ur negando quod ipse/esse fuit ratione dicte sententie quod probantur 1° qua in longissimis extensionibus dicte sententie nullum ixbusu (abusu) de hac ratione, 2° quia non hac non servit quod Gardono de Bartholomei Odasijs et freres de Usupinis qui non habent domos in terra Hospi, 3° quia ne illo judicio non tractabat de fructibus possessionum dicti rev.di d. David qui conducebantur ad eius domum terre Hospi nec de his tractari poterit tamquam de re induborabili stantibus ordinibus pre allegatis territorij quonimo expresse tam ex parti rev.di d. Odasij quam ex parti comunis Passirani in extensonibus dicte sententie protestatum ( pag 133R) … 3756

fuit non contendi de fructibus conductis ad domum terre Hospi sed de conductis et reconditis in locis Odasijs et Grasselle quod hoc et supradicti falsum demostratur quia si ea fuissent sententia ratio prefacto ecc.ens gardonus d. Bartholomei Odasij et Usupini cort/… nullas habuerint nec habeant domos in terra Hospi arguendo a cessante ratione absoluti in dicta sententia fuissent, sed quid plura si coloni quemvis forenses tam Usupinorum quam d. Bartholomei Odasij et aliorum civium habentium habitationes extra terram Hospi intra eum miliare condemnati fuere contribuere cum comune Hospi ut constat dictis sententijs supra allegatis cl.mi Mauroceni 15 octobris 1565 cl.mi Gussoni 8 novembris 1566 et cl.mi Priuli 23/29 januarij 1567 et quam pluribus alijs cur non … coloni rev.di d. Odasij quamvis forenses condemnandi sunt.
Item si idem …(Joseph/…) colonus/os dicti rev.di detto, David in loco Odasie contra quem nunc sit exceptione usque sub die 8 augusti 1567 condemnatus fuit per cl.mum d. Sebastianum Emilianum ad contribuere (pag 134)

Cum comune Hospi auditis in contradictorio judicio predicto rev.do d. David seu eius procuratore et agentibuscomunis Passirani ex una nec non agentibus comunis Hospi ex altera cur contra eundem exequtionem confermari non debere et si colonos Odasijs cum comune Hospi contribuere tenetur cur non est colonus Grasselle eidem rationibus condemnari debet. Nec obstant que in contrarium allegantur pro comune Travajadi novaum et potentissimam contradictionem introductam per predictum rev.dum d. David qui nunquam quitare nec alios quietare promittit. Nec autem in substantia sunt colonum Odasijs contribuere debere cum comune Travajadi tamquam domos locus est/esse super territorio Travajadi stanti dicta sententia 1437 tum etiam quia dictus colonus solvit cum comune Travajadi. Item quia bona quam plura quas laborantur per dictum colonum et empta fuere per dictum rev.dum d. David sunt estimata cum comune Travajadi et dant onus dicti comunis nam etiam domorum (pag 134R) … 3757

Ex supradeductis satis insura/in jura apparere in primis non dicitur ex visione loci et territorio/termini quod constare locum Odasijs sed ut supra/cum dictam sententiam1437 esse intra confinia Passirani unde rendere posse si vineo Uracenti/Vincenti te/et multa magis comunia(?) Te predicta rndetur sententiam 1437 cum inde sequitur nihil officere viribus comunis Hospi rationibus supra deductas et maxime his sententijs ad favorem comuni Hospi factis nec extra/idest quod comuni Travajadi nisi a paneo/pauco epse … et hac collusione cum dictum rev.dum d. David exegerit a colono predictos Odasijs quam magis eum/cum demonstratur coram eo comune Passirani per se per retrodata(?) ipsa ab eodem colono exegisse preferint sed quando ex hoc agens eum nihil noceret inribus et rebus indicatas ad favorem comunis Hospi et quibus apertissime constat locum Odaisjs esse super territorio Hospi et de eius corpore et propterea rev.dum d. Odasum condemnatum fuisse ad contribuere cum comune Hospi (pag 135)

Per fructibus possessionum suarum conductis et reconditis in loco Odasie et Grasselle. Quare videtur omni nihil obstare per bona quam plura empta per dictum rev.dum d. David et qua laborantur per dictum colonum Odasijs et quorum fructus ad dictum locum conducuntur sic de bonis estimatis de comuni Travajadi et dent onus comuni predicto cum nulli dubium sit quod nedum imbotatus sed angariajs omnibus occurentibus super testis et mobilibus et miborum solvi deberet per laborantes in dicto loco cum comune Hospi super cuius territorio domus locus situatrus est et ita dictos met colonus Odasij predictis ronibus condemnatum fuit dicta sententia Emiliana 8 augusti 1567 quibus stantibus presentibus dictis inter … per comune Hospi exequtione per dictum comune Hopsi vel/debet impetrata contra duobus colonos Odasij et Grasselle per limitatione et omnibus alijs (pag 135 R) … 3758

Angarijs currentibus super testis mobilibus et colonatum in dicto comune Hospi confirmari et exequtione dictorum comunium Passirani et Travajadi contra eosdem colonos emanare revocari cum expis ex una [a lato: jura comunis Travajadi] et d. Joanne Jacobo de Casinis/Calinis noth. et ser Laurentio Burseno andatore et intervenienibus nomine comunis et hominibus terre de Tarvajadi una cum magnifico et ecc.ti ill. doctor atque equite d. Lodovico de Lanis et sp. ecc.ti ill. doctor d. Petro bazardo advocattis et dnd JoAntonio Burseno procuratore plura in contrarium dicentibus et alligantibus et dicta et deducta per ipsum comuni Hospi expresse in totum negantium/negantibus tamquam falsa ac nullius valoris et invenenti contra comune Travajadi supra etiam quad fenile et curtivum Odasijs quod positus et situatus repertitur supra territorio Travajadi et intra eius confinia et terminos usque de anno 1437 intra ipsum comuni Travajadi (pag 136)

Et comune Passirani positum ut in dicta sententia 1437 clare legitur et qui termini et confinia semper ab illo ipse antiquissimo citra continuatis temporibus cognita et observata fuerunt tamquam confinia predicti comunis Travajadi et omnia bona et limites intra dicta confinia extia in estimis generalibus territorij per usque anni 1531 ad estimum ipsius comuni Travajadi adeo non autem comunis Hospi vel Passirani posita et extimata fuerunt ut in eo clare habent et a contadibus et camaprijs ipsius comunis Travajadi semper consolidita fuerun ac cum dicto comune omnes angarias tamquam colonatum quod per testis et mobilibus nemine qua ducti soluxerunt in palatios dicti comunis plenissime obstensum fuit et in sp. predictum curtivum Odasis ac coloni in eo habitantes qui semper ab ipsum constituiri edificata citra omnes indistincti predictis angarijs cu meo (pag 136 R) … 3759

Contribuerunt prout in dictis libris apparet ut insum fuit et diversis similibus rationibus et causis coram cl.ma dominatione … allegatis et pluribus alijs que in favorem dicti comunis Travajadi deducenda et alliganda veniebantur quas comune Travajadi sine/done per/pro eo interveniente coram e.s cl.ma m.cia deducere non potuerunt ac cavillationibus et subterfugijs dicti comunis Hospi impedit, nam ut supra optime vidit et audivit e.s cl,ma m.cia dum in causa ipsa allegatones ab omnibus partibus fubant Antonio quem in tensionibus rationibus comunis Travajadi contra levia fundamenta comunis Hospi per facti adducerentur videntis et clare cognoscentis etiam intervenientes nomine comunis Hospi nullam contra comune Travajadi instantiam favore maleque et nepti per eos peti exequtionem ipsorum contra colonos rev.di d. David habitantes/laborantes in dicto curtivo Odasis confirmari debere sed dictam exequtionem in favorem comunis Travajadi sm in et exequtioni revocandam (pag 137)

Esse ad aliud novum remedium eo nolarunt et producentur sententiam illam cl.mi d. Sebastiani Emiliani precessoris sui die 8 augusti 1567 collusorie factam in qua ex falsis rationibus per comune Hospi coram eius cl,ma m.cia. Tunc allatis/allegatis non citato nec requisito dicto comune Travajadi per eas cl.ma m.cia confirmnata fuit exequtione ipsius comunis Hospi contra Joseph de Zannis colonum rev.di d. David habitantem in dicto curtivo Odasie presuposito ut supra in ea per dictus Joseph cum dicto comune Hospisolvere solitus esset litem(?) nec non cu meo sed cum comuni Travajadi semper solverit tam/jam ante dictam sententiam quod etiam posti quam sententiam comune Hospi antia dolose non produxit neque de ea unque aliqua meliorem fuit quo visa et intellecta per comune Travajadi non potuit nec voluit ut conveniens erat ad ulzioriin hoc presente sententia (pag 137 R) … 3760

Procedere sed in talem desistit neque rationes suas alligare nec deducere noluit set statini et incontinire ab illa sententia cl.mi Emiliani appellatur contistando in hac causa quoad dictum curtivum Odais ad ulziora procede non debere ab eius cl.ma m.cia … dicta sententia in eadem materia contra eosdem colonos facta obsque nulla alia sententia super hoc quas valida sit fieri postea. Quia in mari.tis et commisiionibus illmum dominium Venetiarum haberent cl.mos duos rectores non posse nec debre in actu suo ut supra precessoris suis se impedire nisi in exequenda quibus omnibus sic stantibus denuo per ipsum comune Travajadi petit nihil quo ad dictum curtivum Odasijs et eas cl.mam m.ciam decidi nec judicari debere quia interdit et venlit appropriatione per eum dictam sententiam Emiliani interpositam ad cl.mos (pag 138)

Aud. No persequi et super ea procedere et de nullitari expresse propter si aliquid receptum dicti curtivi Odasijs ab ea cl.ma m.cia judicatum et terminatum fuit ex altera. Nec non audire intervenientibus per comune Passirani et territori(?) cum ecc.mis suis advocattis et procuratoribus deducentibus et allegantibus de juribus ipsius comunis de quibus in processibus et scripturis ac librettis coram s.m. disertissime/ discretissime lectis et deductis et quibus pretendebant dictos colonos teneri cum dicto eorum comune contribuere et ex 4° intervenientibus per predicto rev.do Odasio et eius colonis possit/passirani deducentibus de eorum juribus et tandem pluribus hin in dictis in longissimis disputationibus et allegatis sententiando decidit(?) quod ex quo patroni dictorum locorum condemnati fuerunt ad contribuendum cum dicto comune Hospi et usque modo solverunt quod pariter et coloni ipsi qui laborant et per ipsum laborabunt terras ipsas (pag 138 R) … 3761

Teneant solvere et conferre nunc et de citro cum dicti comuni Hospi revocando exequtionem dictorum comune Travajadi et Passirani et confirmando exequtione dicti comunis Hopsi et partis ab expensis absolvit omni meliore modo.
Reginaldus Pasquettus cl. Capitaneus exemplavit et sigillavit
Fino a pag 138 R … 3761 quasi a metà pag.

Giuseppe Bonomi: