LJ pag. 14.- H…3636 –
Inter Comune Hospi cives eiusdem et Comune Passirani – Die 6 maij 1566
Clarissimus d. Capitaneus Brixiae sedens etc. Auditis partibus infrascriptis videlicet Johannes Ardesio et Bapta de Chiappis intervenientibus nomine Comunis Hospi cum excellentissimo ld. d.nis Ludovico Barbisono et Benedicto de Zochis eorum advocattis et d. Bartholomeo Montino notharo eorum procuratore ex una parte; et egr. d. Ludovico Calino interveniente nomine Comunis Passirani ex altera, et quinque civibus admonitis pro ut in libro sententiarum seu per eis instantibus cum suis procuratoribus et advocattis ex tertia (parte), eos admonuit ad diem veneris proximo futuri et agentes comunis Hospitaletti presentant scripturas quibus uti intendunt que statim presentate fuere, sic petentibus civibus et agentibus Comunis Passirani et statim exhibitus fuit quidam liber de anno 1533 cl.mo d. Ludovico Calino intervenienti ut supra omni meliore modo.
Joannes Bontempus noth ex.vit…
Segue pezzo con scrittura orribile … fino a fine pag.
Die 11 dicti in sero
Clarissimus d. Capitaneus … mandatus sedens etc. in causa supradictorum civium contra rev. D. David Odasij sp. d. Hieronimo de Beatis, d. Useppini et Francisci de Usupinijs et Bartholomeo Odasij presentibus/partibus auditis cum suis excellentissimis advocattis et procuratoribus eos admonuit ad diem lune proximum futurum omni meliore modo etc.
Die 13 dicti
Clarissimus d. Capitanius auditis allegationibus juris supradictas partes eas admonuit ad diem chrastinam omni meliore modo
La pag 14 R – H …3637 – riporta la medesima scrittura terribile:
die 15 maij 1566
Pro Comuni et hominibus Passirani … Jo Petrus de Savinis …. hoc modo intromisso?… d. Bartholomeo Montino …agente pro Comuni Hospi quid per nostram hodiernam diem …presentare debere in officio scripturas esternas die lectas in disputatione comune coram
Clar.mo d. Capitaneo aliter ut supra
Item predictus Jo Franciscus Palladinus subinde intermisso mandato de Bartholomeo predicto in omnibus ut supra pro presentare/proponere scripturas ut supra per totam partem comune et …
Eo die in mane/meridie sive ante … Joseph de Gazolis nomine Comuni Hospi asserto presentare … … scripturas de quibus supra et in .. executione ut supra –
a metà pag 14 R – die 15 maij 1566
Clarissimus d. Capitaneus sedens in juditio etc auditis longissimis allegatibus hijs diebus presentes ac hodiernam diem factis per ecc.tem illmum doctorem d. Ludovicum Barbisonum advocatum et d. Bartholomeum Montinum procuratorem nomine Comunis Hospi et exc.tem ill.mum doctor d. Ludovicum de Alenis admodum et d. Aurilium Lodettum procuratorem intervenientes nomine Comuni Passirani astante etiam d. Ludovico Calino noth per dicto comune Passirani nec non rev.di d. David et d. Bartholomeo de Odasijs, d. Useppini et Evangelista fratrum de Usepinis ac excelens medicine doctor d. Hieronimo de Beatis presentibus pro dictis partibus principalibus eas admonuit ad diem sabati proximum futurum et ad intervenire audiendam eius sententiam et per intervenire per personas/partes ipsas hanc pretensionem … omni meliore modo –
Fino a fine pag
Pag 15 in alto: die 18 maij 1566
Clarissimus d. Capitaneus sedens etc sic contentantibus partibus admonuit Baptam de Chiappis, Joseph de Gazolis et Baptam de Caijs intervenientes pro Comuni Hospi, d. Aurelium Lodettum interveniente nomine rev.di d. David et d. Bartholomeo de Odasijs, excellentissimo d. Hieronimo de Beatis et d. Franciscum de Usepinis et Baptam Podacium interveniente comuni de Passirano ad diem lune proximum futurum ad audiendum eius opinionem omni meliore modo
A metà pag 15: die 20 maij 1566
Clarissimus d. Hieronimus Mauroceno brixie Capitaneus dignissimus sedens etc. auditis supradictis partibus et ita ipsis contentantibus eas admonuit ad diem crastinam ad audiendum sententiari in causa supradicta et hoc aliquibus in contrarium non obstantibus respectu proximi recessus sue magnificenze?
Pag. 15 a metà: Sententia – die martis 21 maij 1566 – (poi pag 15R)
Clarissimus d. Hieronimus Mauroceno Brixie Capitaneus dignissimus sedens in sala sua solite audientie, partibus infrascriptis auditis in longa disputatione videlicet: ser Bapta de Chiappis, ser Joseph de Gazolis et Bapta de Caijs intervenientibus nomine Comunis et hominum terre Hospitaletti et ser Andrea de Gerenzanis nec non ser Bartholemeo de Guarneris pro civibus de Guarnerijs una cum sp. et ec.mo doctori d. Ludovico Barbisono et Benedicto Zeccho eorum advocatis et d. Bartholomeo Montino notario eorum procuratore presentibus cogi et condemnari debere rev d. David Odasium, sp. et ecc.mum d. Hieronimum de Beatis, d. Bartholomeum Odasium et d. Useppinum et fratrem/Franciscum de Usepinis de Scalve (pag 15 R)
mercatores et eorum massarios tamquam habentes bona et eorum possessiones super territorio Hospitaletti ad contribuendum in dicto Comuni Hospitaletti et aliis civibus pro limitatione sibi concessa his diebus predictis per ill.mo excel dominun … pro omnibus alijs fractionibus et angarijs occurrentibus in dicto comuni Hospi prout alii de dicto comune faciunt cum dicti quinque cives et eorum massariij fuerint et sint de dicta terra Hospi et cum ea in corporali possessione sunt pro ill.mo d. Davide/Bartholomeo bonorum eorum domorum omnes in dicto comuni item conductores bladorum in hanc civitatem … aliorum onerum osservantium in dicto comune Hospi prout visum et ostensum fuit per diversos libros eorum producti per dictum comunem Hospi et licet predicti quinque cives ut supra nominati fabricaverint vel fabricare fecerint novas habitationes pauco distantes a solo corpore terre Hospi pro ut vestra eccellentia visum fuit relinquendo limitationes veteres quas … quinque ipsorum civium in medio dicte terre habebant ut patet ex diversis instrumentis eorum venditionum rogatis per diversos id sic fecerunt pro defraudando ill.m dominium ratione imbotaturarm et aliarum fractionum et si aliter fueret comune predicto Hospi in totum destrueretur quia limitatio fuit factam super omnibus bonis presentibus … (pag 16) …
in dicto comune Hospi et terra ipsa efficeretur inhabitabilis ad domum pauperum dicte terre quod ipsi quinque cives habent et possident diversa bona et merces et quotidie acquirunt bona a personis ipsius terre Hospi et prout ipsi fecerunt ab annis decem citra ita quod limitatio predicta restaret sine bonis seu possesionibus quod tolerandum non est a ill.ma dominatio vestra et tanto magis quia est maximum damnum et periculum etiam ill.mo dominij aliorum datiorum in quibus comune Passirani in quo predicti quinque cives pretendunt facere fuit et est limitatus, que datia fuerunt et sunt maxime importantie et tanto magis quia omnes massarij predictorum quinque civium solverunt et solvunt imbotatum imbotatoribus mag.ce camere prout appare ex diversis librettis ac etiam predicti massarij predictorum civium videlicet Polinus Chiappa massarius predicti sp. d. Hieronimi et Michael de Bonadeis massarius d. Usepinis solverunt et solvunt cum dicto comune Hospi omnes et quascumque angarias in ipso comune occurrentes ut apparet ad libros dicti comuni qui una cum massariis dictorum domini Laurentii Odasij et fratres de Usepini fuerunt cumducti contribuere cum dicto Hospi pro testis et bonis mobilibus per cl.mum d. Sebastianum Venerio olim capitaneum brixie sub die 12 martij 1562 licet postea predicti de Useppinis et de Odasijs acceperint alios massarios forenses credentes ista via
Pag 16R – 3639 – … dictum comune Hospi in quo massarij ipsorum quinque civium fuerunt et sunt estimati et onus domorum dictorum comuni in estimo de anno 1531 per territorium et sic omnes massarij predictorum civium licet sint forenses debent cum dicto comune Hospi contribuere ad omnes et quascumque angarias attento quod accupant locum ipsorum massariorum qui sunt incorporati in dicto estimo generali ut latius apparet in dicto estimo et sic tenentur cum dicto comune Hospi contribuere tam eorum occasione limitationis quam aliarum fractionum ut supra bonorum et omnes res habentes super dictis bonis seu in dictis curtivis sint de corpore dicte terre Hospi … et alij tamquam suppositi ecclesie et parochie dicte terre accedant ad divina officia dicte terre Hospi et divina sacramenta assumenda tamquam ad eorum parocchiam ibidem baptizentur denique sepeliantur in dicto cimiterio et predicta omnia sic semper adversata sint ex alio etiam dare patet quia camparij dicti comunis Hospi custodiunt dictas possessiones predictorum quinque civium domorumque illorum super eis requiritur per dictum comune Hospi ut appare ex diversis libris ipsius non obstante quod dicitur et quod predicti massari habitent super curte Passirani ut supra quia non constat et (pag 17) …
… et quantum constaret quod haberent eorum bona seu possessiones super dictam curtem Passirani non habent nec debent nocere dicto comuni Hospi quia manifeste apparet bona ipsorum adversariorum esse de territorio dicti comunis Hospi et clare paret ex politijs (polizze) datis per dictos cives adversarios ad estimum magnum civitatis per cives habentes bona ibidemque defendentes bona et eorum possessiones super territorio Hospi nec non ex ipsis strumentijs possessorijs in quibus illi qui apprehendiderant possessionem aliquorum bonorum occeperunt consulem terre Hospi et maxime domini dicti comunis et alij adversarij ut ex dictis suprascriptis hermatores possesionum clare patet etiam dictos cives adversarios solvisse cum alijs civibus dicte terre Hospi taxas continuatis temporibus usque per nostrum instrumentum 1547 ut in mensi 10 taxarum dictorum civium ac etiam ex diversis instrumentis per ipsos cives factis cum diversis personis licet postea ab annis quibusdam citra videatur/videntur ipsos cives solvisse colludendo quod cum dicto comune Passirani quod non tantum pro damno in dicto comuni Hospi sed etiam pro defraudando predictum ill.mum dominium nostrum ratione dominorum predictorum nec …/… asserte sententie allegate per dictos adversarios cum dicte instantie fuerint et sint collusorie et facte ad damnum dicti comuni Hospi sive eius instrumenta et scientia et ad quidequam predicti ill.mi dominij et sic abesse ubi non habent dicti comuni Hospi stantibus legibus ec.mi (pag 17 R) … 3640
Consilium rogatorum mandantes per espressum tales sententias ill.morum dominorum rogatorum in materia privilegiorum et exentionum nullas et irritas esse ac si facte non fuissent et si in dicto comuni Franciacurtarum dicta terra Hospi penitus distructa remaneret et comune ipsius terre esset privata suis controbuentibus et tanto magis quod dictum comune fuit et est valde gravato pro allodiamentis et aliorum onerum et factionum ill.mi dominij quia plures non habitantes in dicta terra sine dubio teneantur habitare extra terra Hospi, quod fieri nec sperari debere bona infrascripti ill.mij dominio venetiarum/v/nostro nec minus habent transactio facta inter comune Travajadi et dictum comuni de Passirano quia dicta transactio non potest nec debet nocere nec prejudicare juribus dicti comunis Hospi quia in eorum territorio nec alia sententia et processus per ipsos adversarios allegate de anno 1519, 1521, 1523 et 1532 que omnes sententie et precessus similiter fuerunt deducte et allegate per dictos adversarios et dictum comune Passirani pro eorum juribus in sententia predicti ill.mi d. Sebastiani Venerio qui non obstantibus dictis p his suorum sententijs et processibus condemnavit omnes massarios predictorum sp. d. Hieronimi de Useppinis et de Odasijs ad solvendum omnes et quascumque angarias cum dictis del Hospi et in dicta sententia (pag 18) scrittura più decente V fit mentio de transactione facta cum Comune Travajadi et Passirani V
vigore(m) cuius dictum Comune de Passirano fuit condemnatus ad restituendum dictis massarijs predictorum civium omne id et totum quod dicti Comuni de Passirano pro temporibus preteritis tam respectu angariarum quam imbotatus exactum fuerit a predictis massarijs ut latius apparet ex sententijs latis per cl.mum precessore M.V. et mirandum est de tot cavillationibus allegatis et productis coram cl.ma dominatione nostro in re tota clara et aperta, nam si ea rone (ratione) quia dicta loca sunt super curte Passirani non debent contribuere cum comuni Hospi sequitur necessario quod omnia bona circumvicina terre et domibus Hospi non debeant contribuere cum Hospi sed cum Passirano cum et/est per sententias et transactiones et processus ab adversarijs allegatas presentatas, nedum loca exixtentia circum circa et desuper et desuptus terram Hospi, sed etiam formam ipsam Hospi esse super curte Passirani quod si hoc admittatrur quis limitationem et alia onera solvent per terra et comune Hospi quod tamquam comune separatum in estimo generali Territorij et si tamquam comune et comuni habenti territorium applice/antur omnia onera sicut alijs comunibus habentibus territorium videlicet. Tale ducalis subsidijs conductionis bladorum, imbotatus, guastatorum galleatorum cernetarum custodiarum terrarum et domorum civium habentium super suo territorio bona et quamquem alia onera et ad quod nisi loca circum circa existentiam dictam terram et comoda omnia considerabilia pertici petiam in dictam terram contribuant et onus non sustineant cum ea a qua commoda omnia percipiunt procul dubio de necessitate
Pag 18 R – dicta terra derelinquetur et dissolabitur vel necesse erit quod cum damno ill.mi dominij limitatis (tio) cum alijs oneribus remitteretur, quibus stantibus et pluribus alijs petunt declarari per cl.mam dominatione vestram dictos de Odasijs, de Beatis, et de Usupinijs teneri ac eos cogi et condemnari ut supra ad contribuendum cum dicto comuni Hospi tam per dictam limitationem quam per omnibus et quibuscumque angarijs occurrentibus in dicto comuni Hopsi et ita fieri sententiari et declarari debere petunt omni meliore modo etc. aliquibus asserentis finalis oppositionibus deductis per dictos cives et comune de Passirano incontrarium non obstantibus ex una et ex adverso auditis jura rev. Odasijs emptorum predicti rev. d. David et excelente d. Hieronimo, de Bartholomeo, d. Useppino et etiam/sit cum sp. d. Aurelio Lodetto eorum procuratore dicentibus predicta minime fieri debere pluribus rationibus et causis maxime cum tassata/versata per ipsos del Hospi prout supra minimo bona sint saltem prout narrari videntur cum imo de contrario constet, predicti excel. d. Hieronimo de Beatis, d. Bartholomeo de Odasiis et Usepinus et frater de Useppinis contra predicta exposita et petita per dictos del Hospi habuerint et habeant sententias et res judicatas ad eorum favorem et tam super hoc quod eorum loca et bona sint situata in et super territorio de Passirano quod et super hoc in spetie quod non teneatur nec cogi possint solvere imbotatum cum imbotatoribus seu imbotatura dicte terre Hospi prout maxime apparet primo ex processu alias agitato in materia imbotatus super accusa contra q. d. Bartholomeum patrem dictorum de Usepinis datam super de anno 1519 per tunc imbotatorem dicte terre et (pag 19) …3641
ex sententia absolutoria superinde lata per tunc sp. d. judicem daciorum sub die 4 novembris 1519 et in app.m (appellationem) laudata per cl.mum d. Nicolaum Georgio dignissimum capitaneum tunc brixie sub die 16 eiusdem –
item alia sententia lata per alium judicem daciorum ad favorem dicti qm d. Bartholomei Usepinij similiter in materia imbotatus predicti sub die 13 martij 1521 per quam similiter dictus Usepinus fuit liberatus una cum eius colono ab imbotatu predicto –
item alio processu formato de ano 1544 in causa dicti imbotatus inter tunc imbotatorem imbotatus dicte terre Hospi et dictas de Usepinis cum sententia absolutoria similiter superinde lata sub die 24 octobris 1544 per tunc sp. d. judicem datiorum hac principali ratione eo quaia cortivum in quo fructus reponuntur ab antiquo est situatum et edificatum super territorio de Passirano et non super territorio del Hospi et in datio imbotatus attenditur locus in quo fructus ordinarit conducuntur et inveniuntur quando imbotatur –
item apparet ex alia sententia lata per cl.mo d. Laurentium Bragadenum dignissimum tunc capitaneum sub die 28 septembris 1523 ad favorem coloni dicti Usepini per testis et mobilibus fundata super hac ratione eo quod dictum curtivum dicti Usepini in quo habitabat esset et sit super territorio Passirani et super provissionibus territori Brixiensi ac consuetudinem servatam in terris territorij quibus provissionibus confirmatis per ill.mum dominium, pervisum est quod similiter per testis et mobilibus solvi debeant onera in et cum eo comuni in quo loca habitationum sunt situata. – item alia sententia per judicem (pag 19 R) H…3642 …
Cl.mum d. Capitaneum tunc lata sub die 2 decembris 1523 in ea materia, –
item alia sententia lata per Cl.mum d. Michaelem Capello tunc capitaneum sub die 23 octobris 1532 inter dictum comunem Hospi ex una et tunc colonum predicti Usepini habitante in dicto suo curtivo ex altera, qua terminavit quod ipsi colonus tamquam habitans in dicto curtivo existenti super dicto territorio Passirani per dictis testis et mobilibus contribuere deberet et solvere in et cum comuni predicto de Passirano –
et postremo alia sententia lata per vestrum cl.mum dominium sub die 19 februarij 1565 contra dictum comunem Hospitaletti, ad favorem coloni predicti d. Evangeliste habitantis in dicto curtivo per quam revocavit exequtionem contra dictum colonum impetratam per dictum comunem del Hospitaletto per angarijs et per testis et mobilibus dicti coloni, –
item apparet ex alia sententia lata contra dictum comunem et homines Hospitaletti ad favorem coloni d. Bartholomei de Odasijs habitantibus eius curtivo posito super territorio Passirani, per cl.mum d. Jabobum Suprantio equitem tunc capitaneum sub die 6 dicembris 1562, –
item apparet ex sententiis conformatibus latis ad favorem predicti excellentis d. Hieronimi de Beatis, altera lata per sp. tunc d. Judicem daciorum sub die (ns – spazio vuoto) et altera lata per cl.mum d. Hieronimum Venerio tunc Brixie Capitaneum qui predictam sententiam laudavit per/pro quam sententiam idem sp. d. Hieronimus absolutus fuit a solutione imbotatus in dicta terra Hospitaletti tamquam similiter quod eius curtivum ad quem bona conducantur et bona sint in et super territorio Passirani, contra quas sententias et ut supra judicatas predicti del Hospitaletto veniri non possunt nec pag 20 … 3642
quicquam opponere nec presentem actionem tentare, sed eos repellant a limine judicii vel minime audiri possint, nec debeant et quibus stantibus pro ut vere stant clarissima dominatione vestram semper debita cum reverentia loquendo ad impedire in eis non potest nec debet nisi in exequendo stantibus commisionibus suis et partibus et decretis ill.mi ducalis dominii nostri, et quas sententias et res judicatas predicti de Usupinis, de Beatis et d. Odasiis incontroversia deducere non intendant nec pati quod deducantur, nec incidi nec in aliquo diminui(ri) possunt, nisi per ex.ma consilia et cum per dictas sententias ut dictum est fuit cognitum et decisum per cl.os dominos precessores vostros tam super statu ipsorum locorum quam etiam personarum hoc est quod dicta loca et bona fuerint et sint de territorio Passirani et super dicto eius territorio exstent, consequenter quod nec teneantur ad solutionem imbotatus dicte terre Hospitaletti unde aliquo jure, nec rationabili causa incontrarium dici, nec decidi potest quia alias sidera sideribus concorrent et esset incideri sententias et res decisas et judicatas clarissimorum dominorum precessorum suorum quod minime expectandum est a sapientissimo et prudentissimo judicio (jure) suo, sed quod prius est, esset de directo judicare et decidere contra illud quod jam fuit decisum et judicatum per vestram cl.mam dominationem pro dictis de Usepinis et eorum colono sub dicto die 19 februarij 1565 cum pari ratione procedat judicium in materia imbotatus et in materia solutionis angariarum pro testis et mobilibus, quia solutio imbotatus fieri debet in et cum loco seu terra in quo seu qua imbotatores et reperiuntur tempore imbotatus si enim reperiuntur (Pag 20 R – H … 3643)
in territorio Passirani suo imbotatui subiacent et non imbotatui terre Hospi et similiter colonus habitans in loco teritorij de Passirano pro/per testis et mobilibus conferi debet et tenetur in et cum dicto comuni Passirani et ita per sententias et decisiones predictas (comune Passirani in Passirano imbotati tam dictorum civium) decisum et judicatum fuit et multo magis predicta procedunt stante quod loca illorum/aliorum dominorum civium omnium cum fructibus in illis repertis tempore imbotatus semper solita fuere imbotari per dictos de Passirano tamquam loca sui territorij non autem per imbotatores terre Hospi prout hoc manifestissime ostensum fuit et apparet ex infinitis librettis imbotatus dicte terre Passirani nec incontrarium aliqualiter apparet nec ostensum fuit per dictos del Hospi nisi verba et si quandoque aliqui imbotatores terre Hospi tunc jus et dacium habentes a serenissimo ducale dominio Venetiarum de facto molestare et inquietare voluerunt dictos cives in dictis suis locis de jure patientiam habuerunt et contra ipsos imbotatores judicatum fuit unde stante dicto solito antiquissimo et longissima observantia, eorumque longissima possessione non solvendi imbotatum cum terra Hospi per sententias comprobatas sed cum terra de Passirano quo spiritu nescio ducti predicti del Hospi pretestu limitationis novissime et/est facte/i per ill.m dominium nostrum ex causa imbotatus et hospitiorum dicte terre velint et ausi sint acquirere dictos dominos quinque cives alterius territorij non solitos imbotari cum imbotatu Hospi, ut conferant pag 21 …
cum dictis del Hospi ad dictam suam limitationem cum maxime in faciendo et taxando ipsam limitationem solum habitus fuerit respectus et consideratio ad illud quod solitum fuit subastari per magnificam cameram imbotatum dicte terre Hospi per imbotatores dicte terre et consequenter ad eas solas res personas et loca que solita fuere imbotari per dictos imbotatores dicte terre et solvere ipsum imbotatum non autem ad non solitum solvere unde sequitur quod cum loca dictorum dominorum civium non solita fuerint, nec sint imbotari per dictos imbotatores Hospi et sic non fuerint nec sint nec esse possint comprehensa sub dicta limitatione, conveniens nec honesta est quod cogantur ad conferendum per dictam limitationem cum Hospi de qua limitatione nullum habent beneficium cum non sint incorporati cum eo, sed cum dicta terra Passirani et contenti esse debent dicti del Hospi ut conferant ad ipsam limitationem illi qui etiam comprehensi sunt in dicto imbotatu dicte terre prout etiam ita fuit mens et intentio prelibati serenissimi dominij nec non et cl.mi dominij vestri nec dicti del Hospi in hoc habent nec habere possunt maius jus quam haberet predicta magnifica camera et illius representantes per dictam limitationem eis factam et cum tractent de lucro injusto per eos captando minimo audiendi sunt sed a limine judicij repellendi stante etiam maxima sententia superinde lata sub die 16 decembris 1562 per (pag 21R) 3644
per cl.mum d. Jacobum Suprantio equitem precessorem suum contra Gerosit/ranum (gestore) tunc imbotatorem terre Hospi ad favorem dictorum civium et dicti comunis Passirani qua declaravit quod illi qui sunt soliti solvere imbotatum imbotatori terre Hospi solvant secus autem de his qui non sunt soliti solvere et sic a solito predicto et rebus ipsis decisis minimo recondendum est nec recedi potest nec debet de jure quia alias esset introducere novitates que multum displicent prelibato serenissimo dominio nostro et vestre clar.me dominationi maxime in damnum et prejuditium suorum privilegiatorum et benemeritorum quod videre non credunt a bona justitia vestre Cl.me dominationi et pariter auditis ser Bapta de Pedasij/Pedacij et ser Dominico de Zono intervenientibus nomine comunis et hominum dicte terre Passirani citati ad instantia dictorum del Hospi una cum ex.te dl. d. Ludovico Tertio de Lanis eorum advocatto et d. Ludivico Calino eorum procuratore pro interesse dicti comunis et hominum Passirani dicentibus similiter narrata et petita per dictos de Hospi minime vera esse, nec fieri debere maxime quia clarum est loca et bona dictorum civium fuisse et esse ut dictum est etiam de territorio suo Passirani et solita in et cum dicto comuni solvent imbotatum jam immemorato tempore prout manifeste hoc apparent ex signis et termini confinum dicti sui territorij notabilibus et (pag 22) – … 3644
manifestis visis per nostram cl.mam dominationem et per ipsum/agrum presentatum et per loci visionem per que/quam apparet dictum suum territorium Passirani se extendere et continuare versus meridie usque ad territorium de Travajado et versus mane usque ad territorium de Rotingo et de Castignati et versus sero usque ad territorium Cazagi et hoc clare etiam comprobare ex sententia arbitramentali lata 9 januarij 1437 in materia dictorum confinium per et inter comunem et homines Passirani ex una et comunem et homines Travajadi ex altera et per fixionem ipsorum terminorum etiam presentibus illis del Hospi et etiam ex transactione facta sub die 25 julij 1549 per et inter dicta duo comunia super loco molendini Castrini in cntr Trepoletta quod est in confinibus a meridie pariter dicti territorij Passirani pro qua conclusum fuit molinarium habitantem in dicto loco conferre debere ad onera et factiones in et cum comuni Passirani tamquam quod sit de eius territorio et comuni prout etiam conferunt et solita sunt conferre alia loca et curtiva ibi presentia et in confinibus predictis existentia prout maxime sunt dicta loca et curtiva dictorum rev.di Odasij ex.tis de Beatis, mag.ci d. Camilli de advocattis et dictorum de Usepinis exixtentia super campanea quorum mag.ci d. Camilli et illorum de Usepinis bona ibi existentia erant campanea juris dictorum comunis et hominum Passirani per eos alienata (pag. 22 R – 3645)
dictis mag.cis de Advocattis et de Usepinis seu eorum antecessoribus, hoc etiam manifeste demostrare per dictos et alios processus agitatos tam per dictos de Usepinis quam alios super dicto territorio et illius confinibus in quibus processibus illi del Hospi testificati fuere pro favore confinium dictorum de Passirano, apparetque manifeste ex solutionibus non nullis cabalcatarum factarum per officium malleficiorum brixie factis et fieri semper solitis per dictos de Passirano pro omnibus malleficijs commissis extra ipsam terram Hospi sine/sive parum sine/sive multum extra infra tamen dictos terminos seu confines que malleficia nunquam fuerunt denuntiata per dictos del Hospi ne cabalcatam factam pro ipsis malleficijs fuere solute per eos tanquam non facte super aliquo suo territorio sed per dictos de Passirano tamquam facte super dicto suo territorio et sic cum damnum et impensa evenit Hospi/m tacuit et illam vel illud sentire noluit cum de lucro autem tractatur Hospi/m dicit esse de suo territorio contra regulam nisis divini et humani quod qui sentit incomodum etiam comodum sentire debet, accedat etiam quod cum alias per ill.m dominium positum fuisset datium macine huic civitati et territorio omnes predicti de dicta campanea et territorio maxime locorum predictorum civium tamquam comprehensi in et super datio macine dicte terre Passirani solvebant dictum datium in dicta terra Passirani prout apparet ex (pag 23) … 3645
ex librettis dicti dacij et plura alia concurrunt per que predicti del Hospi negare non possunt quia loca predicta fuerint et sint de territorio Passirani et de solito predicto clare apparere ex libris comunis predicti et prout etiam si opus fuit clarissime justificare parati sunt et quibus supra sic stantibus prout re vera stant omnia predicta sommia et pures imaginationes per dictos del Hospi nunc intraducte animo et intentione adimplendi privilegium suum et consequi volendi jndebite et iniuste id quod nunquam magnifica camera nec illam representantes consequi noluerunt, concurrant et sublati sunt etquamvis alia non egerant responsionem tamen pro eorum majori confutatione dicunt in quantum dicitur quod bona dictorum dominorim civium fuerint et sint de dicta terra Hospi et cum ea incorporati et quod dant onus dicto comuni tam respectum conductionis bladorum in hanc civitatem quam aliorum onerum et quod hoc apparet per diversos libros coram suam mag.cia producta per dictos del Hospi quia minime vera sunt et minus ostensa fuere per aliquos libros Hospi minusque verum sit dictos cives aliquas novas habitationes construxisse et assertas veteres reliquisse nec defraudasse ill.mum dominium nec dictam terram Hospi cum immo predicti cives jam longissimo tempore dictas eorum habitationes habuerint et ibi habeant et eorum bona et redditus gubernaverint in et sub dictis eorum habitationibus et imbotatum ipsum (pag 23 R – 3646)
solverint et alias factiones pro testis et mobilibus in ipsis domibus pro habitantes cum Passirano prout clare dictum et ostensum fuit ut supra. Nec etiam verum est quod dicta limitatio fuerit facta super omnibus bonis existentibus in dicto territorio Hospi et quod terra ipsa efficeretur inhabitabilis cum imo talis limitatio tot dictum fuit facta fuit solum habito respectu ad fructus solitos reperiri in terra predicta tempore imbotatus undeque quam pervenerit et perveniunt non autem habito respectu ad aliquod territorium, cum incantus mag.ce camere non consideraret aliquod territorium sed illos redditus qui reducebantur et reducuntur undecumque et reducta reperiebantur in dicta terra ut supra undeque venerint ut supra etiam proveniunt de locis limitatis et privilegiatis et alienis et ita etiam in omnibus alijs terris huius agri semper servatum fuit et servatur in quibus imbotat, nec verum est pro dicti quinque cives quotidie acquirunt bona ab illis del Hospi et quando etiam aliquid acquivisissent pariter et dicti del Hospi qui sunt ductos et modum acquirendi habent maxime propter eorum bona et trafica acquisiverint et in dies acquirunt tam a civibus dicte terre quam etiam ab alijs extraneis et tam Passirani quam aliarum terrarum et locorum confinantium cum ipsis del Hospi et ruperint etiam acquisiverunt a predicto rev.do d. David Odasio et bona acquisita per ipsum rev.dum d. David fuere acquisita ab illis de Travajado quia habet eius curtivum prope sua confina ut clare ostensum fuit (pag 24)…
per pubblica instrumenta propter quod dici non potest quod limitatio predicta restaret sine bonis et possesionibus et minus quod esset damnum ill.mi dominij nostrum aliorum daciorum quod est falsissima imaginatio et magis est falsum dum dicitur quod omnes massarij dominorum quinque civium solverunt et solvunt imbotatum imbotatoribus mag.ce camere, quia de contrario clarissime constat prout si ostensum fuit similiter quod solverunt et solvunt cum Passirano et nihil super/ra hoc ostensum fuit per ipsos del Hospi incontrarium, predictus eorum Gerenzanus qui est de corpore suo et de interesse cuius tractetur cum ad limitationem predictam concurrat, n/vitatur velle hoc fieri/fueri quod tamen non ostendit et predictus Polinus Chiappa massarius predicti ex.tis d. Hieronimi angarias solvat cum comuni Hospi, eas sic soluit quia est oriundus de dicta terra et intra ea estimatus et solitus cum ea contribuere quia in ea habet domicilium et bona quorum fructus conducuntur ad dictum domicilium et sic per/pro eis extimatus est in Hospi.
Nec pro hoc inferri potest quod predictus cl.mus d. Hieronimus patronus limitationem ipsam solvere teneatur pro suis bonis et eo maxime cum nunc non tractetur de angariarum solutione sed de contributione limitationis facienda per ipsos domini cives, nec predictus Michael de Bonadeis colonus de Usepinij in alio loco quam in curtivo predicto aliquid habet agere in hoc negotio de quo nunc tractatur maxime cum non habitet in curtivo eius (pag 24R – H 3647) …
Existente super territorio Passirani sed extram ipsum territorium in quo dicti de Passirano nihil habent agere et si aliqui coloni dicti d. Bartholomei Odasij et dicti de Usepinijs qui habitaverint in curtivis eorum exixtentibus super territorio de Passirani et de quibus agitur condemnati fuerint per sententiam cl.mi d. Sebastiani Venerij ad contribuendum cum Hospi pro testis et mobilibus, casus istr nihil facit nec operari habet in hoc de quo nunc agitur, nec modo aliquo ob essi dictis civibus cum dicti coloni haberent requisita contemta in dicta asserta sententia cl.mi Venerij et esset de dicta terra Hospi secus autem in alijs colonis aliunde pervenientibus et in quos non convenerunt condictiones predictes de quibus in dicta sententia pro ut clare hoc decisum fuit tam per dictam sententiam cl.mi d. Jacobi Suprantio ad favorem predicti d. Bartolomei seu eius coloni qui erat de terra Paterni de qua sub dicto die 16 decembris 1562, quam per aliam sententiam latam per nostrum cl.mum dominium que ita interpretavit et declaravit dictam sententiam cl.mi Venerij ad favorem coloni dicti de Usepinijs qui erat de Camignono et in eum non concurrebant qualicumque de quibus in dicta sententia unde desistant tam predicti de Hospi introducere istam sententiam cl.mi Venerij qua nihil facit ad presentem casum et licet predicti de Useppinis et de Odasijs dictos forenses colonos acceperint id facere potuerunt nec fraudem aliquam commiserunt et hoc per (pag 25) …
per sententias predictas comprobatum fuit etiam per vestram cl.mam domonationem per dictam sententiam latam per ispsi de Usepinis – nec aliter coloni predicti dictorum civium dant onus Hospi in estimo 1531 sed ut dictum est nihil hoc ad rem presentem, in qua non tractatur de angarijs solvendis/solvere, sed de contributione limitationis faciendes vel non faciendes per dictos duos cives et dicta eorum loca, nec aliter dicta loca sint supposita ecclesie nec parochie dicte terre Hospi, nec persone ipsorum locorum sacramenta assumant ad dictam ecclesiam Hospi nec ibi sepeliuntur persone dictorum locorum sed in ecclesia parochiali Passirani et si sepeliuntur in ecclesia seu cimiterio Hospi id fecit cum licentia et cum presentia et interventu parochiani ecclesie Passirani et licet campanij Hospi custodiant possessiones ipsorum civium id facerent et faciunt ex consuetudine et pacto quia dicti del Hospi habent beneficium consequtionis angariarum occurentiarum per seminerio ipsarum possesionum et penarum per damnis que dantur super ipsis possesionibus que sunt maxime importatur et id concorditer factum et observatum fuit per et inter dicta comunita maxime per dictum comune Passirani propter distantiam ipsorum bonorum a dicta terra et difficultatem ea custodiendi per campanos dicte terre propter dictam distantiam nec dicti del Hospi de hoc conqueri habent nec damnum nec interesse pretendere possunt, imo evidentissimum lucrum et beneficia (pag 25 R) 3648
prout notorium est et quod consequerentur nisi solum penas et quod sit verum contententur etiam dicti del Hospi relinquere dictis de Passirano dictas penas et consequendi onera seminerij per dictis bonis qua ipsi fieri faciant custodias ipsis bonis unde manifeste apparet quod dicti del Hospi in hoc casu introducunt nisi nugas et faleas actiones et in facto et in jure, Nec obstant asserenti pollicie date ad extimum mag.ce civitatis per aliquos …/cum dictis civibus in quibus et … dicatur de territorio Hospi quia tales assertes pollicie non ita dicunt sic recte inspiciantur quinimo pollicie date et de quibus extimum nunc viget dicunt super territorio Passirani sed quicquid sit cum clarum et clarissimum sit dictum territorium et per optime justificatum et per terminos et per scripturas publicas antiquas et per alia non opus est per argumenta nec per suppositiones ambulare maxime cum ad solum principem spectat mutare restituere vel ampliare territoria antiqua et similiter dicitur de assertis influmentis tenuta suarum/sunt possesionum allegatis qts de aliquibus constet cum imo incontrarium multa extent et si que taxe solute fuerent per dictos cives cum civibus Hospi id evenit quando contributio taxarum erat …inifuso nec regulabantur a territorijs terrarum secus autem factum fuit postquam super super ipsis taxis secuta fuit decisio generalis per cl.mos dominos tunc rectores delegatos ab ill.mo dominio de anno 1546 scilicet quod taxare …/hinc deberet in bonis/locis in quibus conducantur fructus et sic tamquam quod fructus dictorum civium conducantur et conducti fuerint ad dicta eorum loca exixtentia super (pag 26) …
territorio Passirani semper abinde citra cum civibus Passirani taxas ipsas solverunt prout clare ostensum fuit per buletinos et libros qui plures non antem cum Hospi et predicta omnia et singula probare offerant qts pars adversa illa niget, Nec dici posse sententias ipsas latas ad favorem ipsorum civium et eorum colonorum esse collusorias et factas etiam sine interventa illorum del Hospi et ad per inditium ill.mi dominij. cum clarum sit eas fuisse factas et sunt datas iuridice et super veris et solidis fundamentis, Nec aliter ad previditium ill.mi dominij et eo magis cum in aliquibus eorum intervenerit dicti del Hospi et cum tempore dicte limitationis dicti loci Hospi sertarent dicte sententie et vigerent et vigeant ac exequerentur et locum haberent et prelibatum ill.mum dominium nec illud representantes nihil contra eas dixerint nec opposuerint postquam confirmata fuere per cl.mos d. Capitaneos. Nescio quomodo dicti del Hospi pretextum dicte sue limitationis vesint/verint nec possint de iure nec honestate illas in controversiam refricare quod aliud inferre non potest nisi quod vellent cum alterius iactura locu completari et exigere id quod a mag.ca camera et ab illam representantibus nunquam exactum fuit nec de iure exigi potuit, nec obstant assertes leges ex.mi consilij rogatorum que in hoc casu non faciunt ad propositum et locum non habent quinimo tales sententiae valide sunt et subsistant stante capitulo reartum predicte mag.ce camere facto sub die 19 decembris 1544 pro quod apparet quod dicte sententie late prout stant exequi et observari (pag 26 R … 3649) ….
debent, Nec obstare dum dicitur quod dicte sententie late prout stant exequi et observari debent , Nec obstare dum dicitur quod dicte sententie et processi fuerunt allegati in predicta sententia cl.mi d. Sebastiani Venerij et tamen condemnavit dictos massarois quia respondetur quod licet in dicto casu fuerint allegate, tamen non tractabatur nec fuit decisum id quod nunc tractatur et decidi petitur in quo presenti casu non concurrunt nec locum habent ea que tunc fuerunt decisa per Cl.mum Venerium et si et quam aliquid restitutum fuit pro/per comune Passirani ratione angariarum vel imbotatus exactum id fuit quid minimum et respectu solum eorum colonorum qui tunc judicati fuerunt per dictam sententiam cl.mi Venerij et rationibus et causis de quibus in sententia unde nihil habet comune cum negotio de quo nunc tractatur quod est penitus diversum nec mirari habent dicti del Hospi ne callegare quod dicti de Passirano et dicti cives allegent et producant cavilla … coram cl.mam dominationem vestram quia nec eismet dicant cum ab eis vere introducantur cavillationes et juristissime petitiones et contras res decisas etiam contra eos, nec aliter dicti de Passirano intendunt quod cum eis solvent nisi loca que super eorum territorio sunt non autem super alijs curtibus nec territorijs confinantibus nec etiam pro bonis quorum fructus conducantur ad terram Hospi, et in Hospi reperientur prout iuridicum est et in toto agro (pag 27) ….
Brixiano servatur et semper servatum fuit per mag.cam cameram et illam representantes quibus stantibus et alijs …/que pluribus parte tam dictorum civium quam et dictorum comunium et hominum adductis et allegatis dixerunt et dicunt partes cl.me dominationis vestre fore et esse in absoluendo predictos duos/dominos cives a petitis per dictos del Hospi et eos in expensis condemnando et ita instantissime petunt per cl.mam dominationem vestram dici fieri sententiari et declarari et in principijs et circa ea, eis jus et justitia ministrari omni meliore modo,
et consideratis juribus utriusque adductis et allegatis ut supra visaque admonitione per hac die et ora de partium consensu factaque prius equitationem super locis differentis –
Christi Nomine invocato a quo cuncta procedunt recta juditia sententiando declaravit prefatos rev.dum d. David Odasijum, exc.te d. Hieronimum de Beatis, d. Bartholomeum Odasium et d. Usepinum et fratrem de Useppinis mercatores teneri ad contribuendum in comuni et hominibus terre Hospi et alijs civibus pro imbotatione tantum fructum et proventum eorum possessionum cum reservationem jurium utrique partim reliquis ambasque partes/predictos ab expis absolvit et hoc omnia omni meliore modo etc.
In presentia atorum intervenientium pro comune Hospi predicta acceptantes in partibus … et gratias agentes de justitia administrata.
In presentia etiam atorum dominorum rev.di d. David exceptis d. Hieronimi d. Bartholomei et d. Usepinis et fratris de Usepinis non consentientium
In presentiaque intervenientium per comune et hominibus de Passirano similiter non consentientium
Ac etiam in presentia aliorum civium dicte terre Hospi.
Joannes Bontempus noth. or.s exemplavit
Fino in fondo a pag 27 – H…3649