(Allegato: privilegio della limitazione dell’imbotado)
Pag 7 – P…402 – H…3629
[NB: datio dell’imbotado et hostaria (tassa che si pagava per il vino messo in botti)]
Privilegium limitationis communis et hominorum terre Hospitaletti
Hyeronimus Priolus Dei gratia dux venetiorum etc. nobilibus et sapientibus viris, Francisco de ca Talipetra de suo mandato Potestati, et Hyeronimo Mauroceno capitano Brixiae et successoribus fidelibus dilectis salutem et dilectionis affectum. Significamus vobis RX (videlicet) heri in consilio nostro rogatorum capta fuit pars tenoris infrascripti videlicet:
Dalla supplicazione hora letta del Comun de Hospedaletto del territorio bressano, questo conseglio ha inteso l’humile rechiesta sua che li sia limitato, così per il datio dell’imbotado, come per quello dell’hostaria quanto havera da pagar all’anno si come è limitato alli comuni di Franza Curta et altri luogi di quel territorio, et questo per fugger le liti et inconvenienti che nascono per non vi esser la detta limitatione, la qual cosa parendone giusta et conveniente, non meno per quiete de essi sudditi nostri, che per essere ciò senza niuno interesse della camera nostra di Bressa, così consegliando anco li Rettori nostri di essa città però,
L’andarà parte che per authorità di questo conseglio sia limitato al detto comun dell’hospedaletto che debba pagar ogni anno per il datio dell’imbotado e de l’hostaria nella camera sudetta di Bressa lire mille trecento, et alli ministri di detta camera lire dodese sia che in tutto siano lire 1312 alli tempi debiti et limitati, si come pagano li altri comuni che hanno limitazione, di che ne sia datto aviso alli detti Rettori nostri di Bressa et successori per la debita essecution sua.
Quare auctoritatem supradicti consilii mandamus vobis ut concessionem nostra suprascriptam observetis et ab omnibus observari et in cancelleria nostra registrari, presentatique restitui faciatis; datum in nostro ducale pallattio die 31 martii indictione nona 1566.
Regestrate die 4 aprilis 1566 — Antonius Plathea noth coad ….
Registro ducale 8 folio 123 …
Pag 7 R – P… 403 – H…3630
Rectores Brixiae
Per reverente essecutione di lettere ducali delli 31 marzo passato et della parte presa nell’ecc.mo Senato a instantia del comune et homini del Hospedaletto, comandiamo alli ministri della camera ducal di questa città che secondo la limitazione fatta alli detti comune et homini de lire mille trecento all’anno da esser pagate in essa camera et altre lire dodeci ad essi ministri per il datio dell’imbotado e delle hostarie, debbano descrivere nelli libri di essa camera il detto comune dell’Hospedaletto con la limitazione predetta da esser pagata alli tempi debiti et limitati, si come pagano li comuni di Francia Curta et altri limitati.
In quorum fidem
Brixia die 27 aprile 1566 — Anthonius a Platea noth …
Die 10 maij 1566. … scritto piccolo 2 righe …
Die 29 suprascritti (maij) – Pag 7R – H …3630
Pro comuni et hominibus terrae Hospitaletti Rx/Rev. Francescus Paladinus officialis heri citasse nipos pro hoc sero coram … ad videndum declarari ipsos teneri contribuere pro eorum rata limitationis, et qualibet alia dicta causa, prout melius declarabitur cum dicto comuni etc videlicet:
Rev.dum David Odasium ad habitat.m
Excell de Hieronimum de beatis phisicum ad habit.m
d. Augustinum de Alenis pr.
d. Augustinm Panizolum pr.
d. Evangelistam et d. Iseppinum de Iseppinis ad habit.m
d. Andream gerenzanum personati
s. Jo Jacobum Scarattum personatr.
s. Julium Taiettum personatr.
S. Bartholomeum Odasium ad habit.m et
Baptam Guarnerium personatr.
Pag 8 – P… 404 – H … 3630
Die 29 aprilis 1566
Clar.mus d. Capitanus Brixiae sedens etc. ca auditis partibus videlicet Bapta de Chiappis et Joseph Gasolo instervenientibus pro Comuni Hospitaletti una cum d. Bartholomeo Mondino noth eius procuratore ac spett. doctor d. Benedicto Zeccho eius advocato ex una parte, Rev.do d. David et Bartholomeo de Odasijs, … d. Hieronimo de Beatis phisico, d. Useppino et Evangelista de Useppinis, ill.mo d. Aurelio Lodetto eorum procuratore et pro eis interveniente ex altera et d. Augustino de Alenis, d. Arigino Panizolo, ser Andrea Geranzano, ser Jo Jacobo Scaratto, ser Julio Tayetto et ser Bapta Guarnerio civibus Brixiae seu/sed Dco ser Andrea pro ipsis intervenientes ex altera supra eo per agentes/rogantis ipsius Comuni petebant predictos … …. ad prohibendum pro eorum … ad limitationem … per ill.mo d. Corossa dicto comune et … omnibus rationibus allegatis ……… sp. d. Aurelius …petebat admoni… ad aliam diem nomine suos principaliter … pro eorum predicti ratio ad limitazionem …………………. ………………..
……
omni meliore modo etc
Fino a Pag 8 R – H… 3631 – 3 righe ……………..
Pag 8 R – H… 3631- Die 30 aprilis 1566
Clarissimus d. Hieronimus Mauricenus Brixie capitanus dignissimus sedens etc. auditis partibus videlicet: Francisco Zamboretto ….. hospitii supra Hospi una cum sp. doctor d. Ludovico Bonasio eius advocato parte una et ser Venturino de Caijs hospite et Bapta Ussolo hospite similiter in … predicti Hospitaletti ex altera ser Bapta Chiappis et Joseph Gazolo ac m.o Joannes de la Turre intervenientibus nomine dicti comuni Hospi una cum d. Bartolomeo Montino noth eorum procuratore parte altera et ita ipsis omnibus presentibus mandavit quod Comune Hospi teneatur solvere et … … … Tamborettum incantatum (torem) ut supra … pro … … principiando die chrastino prima maij et siquid per elapsa … fuit per duarum datiarum …. Eidem per damnum comuni – omni meliore modo etc.
Stephanus Venetus noth …
Pag 9 – H … 3631
Sindicatus Comunis Hospedaletti – 5 maij 1566
In Christi nomine Amen. Anno Domini a nativitate Eiusdem millesimo quinquagesimo sexagesimo sesto (1566) indictione nona die quinto mensis maij in domo Cominis Hospitaletti sita in domo superiore contrata platea presentibus videlicet:
Jo Bapta fl. qm Jo Jacobi de Guarnerijs, Joannetto fl. Bapte de Guarneijs civibus brixie habitantibus in terra Hospi et Francisco filio Martini de Cornacchiari??? habitator Brixie testibus rogatis et notis, ecc.
Ibi convocata et congregata Vicinia infrascritta de universitate comunis et hominum terre Hospi in domo dicti Comunis sono campane permisso ac factu …. … per Bignotto de Bignottis consulem dicta terra in ……. post celebrationem misse ubi adoratur major pars populi dominum supra quod quilibet caput familie transire ………. ad Conselio dicte terre RX infrascrittis ….… dis negotiis in zosa quidem visimus … infrascripti sindici … …:
ser Joannes de Ardesio;
ser Joseph de Gazolis et
mastro Jo Augustus de la Turre nec non consules infrascritti videlicet
mastro Ludovicus de la Turre;
Bernardus de Gazolis;
Gabriel de la Turre;
et Bapta de Brettonis pro parte … et ……. alia persona/qui sunt suplicantes onera et factiones in dicto comune quorum nomine … … …
Venturinus de Caijs,
Bapta de Chiappis;
Bapta de Caijs;
Domenicus de Cominardis;
mastro Joannes de la Turre;
Bapta q mastri Bernardi de Ferarrij;
Stephanus de Buijs;
Bertolinus de Caijs;
Francescus de Polaveno;
Jacobus de Bertolettis;
Lorenzius q Joannes de Paganonis;
Cominus de Zagnis;
Bernardus o Benedictus q Domenici Gazolis;
Bernardus de Chiappis,
Jacobus de Paganonis qm Joannis,
Petrus de Caijs,
Ambrosius de Tamburris,
mastro Bernardus o Baldus de la Turre,
Gandinus de la Turre,
m.o Andrea de la Turre,
ser Tomas de Ferrarijs,
Bapta de Lando,
Bapta qm Antonii de la Turre,
Francescus Lando,
Jacobus de la Turre,
Bernardus qm Lorentij de la Turre,
Andres de Buijs,
Hieronimus de Nillo,
m.o Jo Petrus de la Turre,
Michael de Chiappis,
Bartholomeus de Zagnis,
Cristophorus de Micansis,
Bartholomeus de Gazolis,
m.o Domenicus de la Turre,
Orlandus de la Turre,
Joannes qm Faustini de la Turre,
m.o Bertolinus/Bernardinus de la Turre,
m.o Jo Petrus dell’Homatio,
Bernardus de Zono,
Santinus de Bertolettis,
m.o Michael de Zono,
Michael de Brettonis de Caijs,
Francescus Tamborettus,
Polinus de Gazolis,
Joseph de Zagnis,
Jo Petrus de Calvaresius,
Joseph de Parzanonis, Pederzinuis de Caijs,
Matheus de Caijs,
Francescus de Caijs,
Pidrinus de Chiappis, asserentes … … … duas penas … … hominum saphinolium onera et fractiones cum dicto commune
In qua quidem vicinia haver facta fuerunt capitula ………….. in formam de verbo ad verbum pro datio hospitij prestinij et bacharie dicte terre et illi qui non … per dictum hospitium in prestino et bacharia incantetur in dictis infrascriptis capulis.
Penne suffragio suo in berretto nigro qui nero nolunt ponaz suffragia sua in Cappello albo et sic suffragia repta in berretto nigro sunt numero quinquaginta novem et suffragia rossa in cappello albo sunt numero v.o Adeo RX capta fuit et … pars RX datia predicta incantari debent dominis infrascriptis … capitulis/capellis et quod dicta capitula/capella infrascriptam a presentibus omnibus de vicinia approbata confirmata et ratificata … in omnibus … … .
Item fuit balotatum quomodo …………….. andar suso, overo venit a basso, et sic capta fuit pars de / per balottis n.o quadraginta et principiatur … ad alto et vranio a basso et de baluttis n.o decemocto ver incantatum ad andar in suso. In quod datium predictum incantari debere incipiendo ad alto et revenir a basso cum dominis infrascriptis capitulis videlicet.
Patti et ordini con li quali il comun dell’Hospi incanta il suo datio delle hostarie.
Primo s’ha da incantar il datio de le ditte hostarie della terra del comun dell’Hospi con patto e conditione che in tal incanto non sia compreso dentro il datio del prestino et bacharia
Item si debbe incantar ditto datio con patto stato incantato e il datio preditto debba permettere che tutte quelle persone vorranno far hostaria nella ditta terra la possa far et debba ognuno accontar per quello sara … per honesto … risguardo al suo incanto et se gli fusse difformità / differentia alcuna tra detto incanto et hosto sia decisa per li sindici per ditto soprascritto si retroveranno per terra
Prosegue pag seguente: Pag 10 R – H … 3633 –
Item s’incanta ditto datio con patto che ditto datiaro sia obbligato ogni quatro mesi portar li denari nella nostra Camera di Brescia per conto de la limitazione qual paga ditto Comune et pagato che havera statim debba dar li requadri/registri alli sindici overo parte di loro anco tuor/tener uno libretto sol ghe sara dato per ditti sindici per metter ditti dinari et in caso che ditto datiaro overo incantatione non pagasse ut supra sia obbligato ad ogni danno spesa et interesse… alle persone …. sta occorrendo pronunsie …stati ditti hosti et datiaro per sforzo de ditto datio et … siano e debbano esser decise dalli ditti sindici del predetto Comune si ritoveranno per ……… terra et a quello che per ditti sindici sara deciso ogni uno gli debba star.
Item che ditti hosti non possino far …(carne) di sorte alcuna …nec pane senza licentia di becharo et pristinaro sotto pena de lire cinque planet per cadauna volta saranno ritrovati far carne over pane senza licentia ut supra qual pena gli sia tolta irreversibilmente per apparir alli processi de ditta …
Item ditti hosti siano obbligati aver la carne et carne se faranno la ditta … sotto pena de lire cinque planet ogni volta che … in altro luogo per comprar pane et carne da …. ut supra che/et app.ti nessuna salvo se … ditto beccharo et pristinaro non havesse pane et carne in tal caso ditti hosti possino andar dove a loro parirà.
Item che ditto datiaro sia obbligato dar una idonea sigurtà qual si obbligi principaliter che in …. solidum con ditto datiaro di pagar (pag dopo)
Pag 11 – H … 3633
Pagar quello sara ditto datio che s’incanta di incanto de lire … planetti et de moneta di Camara.
Item ditti incanti de hosteria prestino e beccharia debbano … dì di il prossimo … maggio dell’anno et mese presenti et finir al ultimo decembrio prossimo futuro.
Capituli per il ditto Comun fatti per l’incanto de la beccharia
Primo s’ha da incantar ditta becheria del Comune preditto con patto che ditto beccharo debba pagar ogni quatro mesi in camera over alli sindici di essa terra sotto pena di ogni danno potrebbe ditto comune/consumo patir de lire 5 … planette et di moneta di camara.
Itam ditto beccharo sia obligato vender ditta carne secondo il calmedro de la terra di Rovado
Item ditto beccharo sia obligato dar una idonea sigurta quale s’oblighi principaliter et in solidum con ditto datiaro over beccharo.
Item che ogni uno dela ditta …terra possa ….amazzar animali grossi per uso suo senza licentia di beccharo et senza pagar cosa alcuna et debba far carne alli tempi debiti sotto pena de liri cinq planet.
Pg 11 in fondo – Capituli del datio del pane
Primo ditto datiaro del pane sia obbligato fare il pane al peso et calmedro che si da a Rovado et debbano venir tener …. Sempre il pane a benefizio de tutti ne vorranno comperare sotto pena de lire cinque ogni volta si ritroverà senza pane, quale sia applicato alli prestinari preditti.
Pag 11R – H… 3634 –
Item ditto prestinaro debba portar li danari in Camera alli tempi come gli sara comandato dalli sindici overo ogni quatro mesi pagarli ai ditti sindici sotto pena et ut supra et debba dar una idonea sigurta che si oblighi ut supra.
Il resto della Pag è vuoto ….
Pag 12 – P… 4512 – H …3634
Capitula civium et comunis de Hospitaletto decretata
Primo: li pristinari debbano far pane bello e ben cotto in laudabile forma et venderlo al calmedro de Rovado et se non sara al peso si de la condizione suddetta ipso vir incorra in pena de lire 5 planet ogni volta sara trovato a contrafar, et/che tal pena sia decisa la mesade per li possessori de la terra del Hopit che tale/alcuna mesade in beneficio del santissimo sacramento sub lode volta in volta sara contraffatto … … il pane sia diviso et distribuito ali poveri venga senza premio de esser datto al detto prestinaro et ogni uno possa accusar et denunziar … ……..
Item li sindici di detto Comune (VV o la mag. se coloni … se nob. o cittadini rurali) debbano esser quelli li quali habbiano de essequir quanto si contiene nel sodetto capitulo et farlo observar ad ognuno et che puossano a loro a piacer et volonta andar a la casa et li detti pristinari a veder si hano il pane bello et a peso et come nel detto primo capitulo suddetto et non gli puossa esser fatto conforme opposizione ali … sotto pena de liri cinq per ogni fiada sarà ………………..
Pag 12 R – H…3635
detti sindici o a chadauno de loro; qual pena sia divisa a metà e sia creduto al giusto/giuramento di chadauno de li sindici per tempora saranno de la contrada Ro de li detti prestinari …. Far ogni incanto sara fatto e si fara proibendo sopradetto sia nullo se così parera a li detti sindici o a la maggior parte de quelli che possano reincantarlo a spese de li detti pristinari.
Item che debbano pagar li danari del incanto di anno in anno così di tempo in tempo secondo l’ordine sotto pena ecc. a quelle persone alle quali gli saranno designate da li detti sindici.
Die 30 decembis 1575 in mane (in fondo pagina)
Clarissimus Joannes Gritti brixie et sexagesimo dux venetiarum etc.
Capituli lig.ens in causa … ita instante B.no a Turre sindico anni prossimi futuri Comunis et hominum terre Hospi et dicto territorio? petentibus confirmationem … capitulorum ac decretum ipsis interponi debere per …. Etiam quibus visis et stante quod tendunt ad qualem beneficium ipsius terre et maxime pauperis
Pag 13 – H… 3635
capitula ipsa confirmari et approbari eiusdemque suam, et …libari serenissimi Domini autem inprosuri pariter, et sindiciale decretum; sua vedendo eorum observationem sub penis in eis contentis in omni meliore modo etc.
X … Bertolino de Glezola officiale
Presentibus 3
….
